Hướng Dẫn Kỹ Thuật Sản Xuất Lúa Chét (Lúa Tái Sinh) Cho Vùng Ngập Lụt Phía Bắc

I. Xử Lý Thu Hoạch Vụ Lúa Chính Sau Ngập Lụt

Tùy vào tình trạng thực tế của lúa sau khi nước rút, bà con cần áp dụng các biện pháp xử lý phù hợp để giảm thiểu thiệt hại kinh tế:

1. Đối với diện tích ngập nặng, không thể thu hoạch: Cần tập trung tiêu úng ngay lập tức. Khuyến cáo chuyển đổi cơ cấu cây trồng sang các loại rau màu, cây ngắn ngày có giá trị kinh tế cao phù hợp với thổ nhưỡng địa phương.

2. Đối với lúa đã chín (trên 85%): Tranh thủ thời tiết tạnh ráo để thu hoạch ngay với phương châm "xanh nhà hơn già đồng" để tránh hạt nảy mầm hoặc hư hỏng do ngâm nước lâu.

3. Đối với lúa giai đoạn trỗ - chín sáp: Sau khi tháo cạn nước, cần dựng lúa để cây đứng vững, giúp vào chắc và chín hạt.

• Kỹ thuật: Túm 3-4 gốc lúa lại với nhau bằng dây mềm (dây chuối, rơm, nylon) tạo hình chân kiềng.

4. Đối với lúa giai đoạn làm đòng (bị gãy thân): Đây là đối tượng thích hợp để chuyển sang sản xuất lúa chét. Cần khẩn trương tháo nước, tiêu úng thường xuyên để chuẩn bị cho quy trình tái sinh.

II. Quy Trình Kỹ Thuật Sản Xuất Lúa Chét (Lúa Tái Sinh)

Kỹ thuật lúa chét tận dụng khả năng tái sinh từ gốc rạ của cây lúa vụ chính, giúp tiết kiệm chi phí giống và công làm đất, thời gian thu hoạch ngắn.

1. Vệ sinh đồng ruộng và cắt gốc

• Rửa bùn: Trong khi rút nước, dùng cành cây kéo nhẹ hoặc té nước để làm sạch bùn đất, rong rêu bám trên thân và lá.

• Cắt lúa: Dùng liềm cắt sát gốc, chiều cao gốc rạ để lại từ 15 – 20 cm so với mặt ruộng.

2. Kỹ thuật bón phân

Lượng phân bón tính cho 01 ha: 100kg Đạm Urê + 80-90kg Kali Clorua. Chia làm 2 đợt bón như sau:

3. Quản lý nước tưới

Chế độ nước là yếu tố then chốt quyết định năng suất lúa chét:

• Sau khi cắt 1-2 ngày: Láng mặt ruộng (1-3 cm) để giữ ẩm.

• Giai đoạn dưỡng mầm đến làm đòng: Tưới khô - ướt xen kẽ.

• Giai đoạn trỗ bông: Duy trì mực nước 3-5 cm liên tục trong khoảng 10 ngày để quá trình thụ phấn thuận lợi.

• Trước thu hoạch 7 ngày: Tháo cạn nước.

4. Phòng trừ sâu bệnh

Thường xuyên kiểm tra đồng ruộng. Thông thường áp lực sâu bệnh trên lúa chét thấp hơn lúa chính, nhưng cần chú ý phòng trừ kịp thời nếu phát hiện rầy nâu hoặc sâu cuốn lá.

5. Thu hoạch và Bảo quản

• Thời điểm: Thu hoạch khi 85-90% số hạt trên bông đã chín.

• Cắt lúa: Nên cắt ở vị trí giữa thân cây để giảm thất thoát.

• Sơ chế: Phơi hoặc sấy khô hạt ngay để đạt độ ẩm 13-14%.

• Bảo quản: Sử dụng bao nilon dày chuyên dụng, hút chân không (dồn hạt 75-80% thể tích bao), hàn kín miệng và xếp nơi khô ráo.

Lưu ý: Việc áp dụng đúng quy trình kỹ thuật sẽ giúp bà con tận dụng tối đa diện tích lúa bị thiệt hại, sớm ổn định đời sống và sản xuất.